Bijna dagelijks word ik geconfronteerd met mensen die nog steeds niet overtuigd zijn van het feit dat onze CO2-uitstoot ervoor zorgt dat het klimaat op Aarde opwarmt. Daarvoor zet ik hieronder nog eens een aantal feiten over CO2 op een rijtje. In de hoop hiermee toch weer een aantal lezers te overtuigen van wat er aan de hand is. Want het erkennen van het probleem en het nemen van gerichte maatregelen ertegen is van enorm belang voor toekomstige generaties. We kunnen dat echter niet individueel redden, er zullen grootschalige maatregelen nodig zijn. Vandaar ook de oproep die ik onlangs naar de media lanceerde om het nodige draagvlak voor dergelijke maatregelen te helpen creëren.
Wat is CO2?
Koolstofdioxide of koolzuurgas (chemische formule CO2) is een kleurloos en reukloos gas dat van nature in de atmosfeer voorkomt.
Natuurlijke aardse CO2-uitwisseling ontstaat onder andere door savanne- en bosbranden (blikseminslag), uitstoot uit vulkanen, verteringsprocessen in natte oerwouden en mangroven, en uit de CO2-uitwisseling uit de zeeën en oceanen.
Koolstofdioxide wordt gebruikt door planten in de fotosynthese zodat ze kunnen groeien. Hierbij wordt door planten water en koolstofdioxide opgenomen en in glucose vastgelegd terwijl de zuurstof (O2) weer aan de lucht wordt afgegeven. Voor dit proces is energie nodig die door de zon wordt geleverd. In serres/kassen wordt het gas als een soort bemesting van de planten gebruikt: bij aanwezigheid van meer koolstofdioxide groeien veel planten wat sneller. Bij een toename van het koolstofdioxidegehalte op aarde kan de vegetatie sneller groeien.
Dieren en mensen doen het omgekeerde van wat planten doen. Zij ademen zuurstof in en koolstofdioxide, die bij de verbranding van energiehoudende voedingsstoffen (vetten en koolhydraten) in het lichaam vrijkomt, uit. Ook de energie komt daarbij weer vrij.
De hoeveelheid CO2 neemt gestaag toe. Dat kunnen we rechtstreeks toeschrijven aan de verbranding van fossiele brandstoffen. (verderop meer daarover) De uitstoot aan CO2 door de mens is ongeveer 135 keer groter dan de uitstoot aan CO2 door vulkanen. Achtergrond
Wat is het gevolg van een toename aan CO2?
CO2 is een broeikasgas. Dat wil zeggen dat CO2 het vermogen heeft om de temperatuur op Aarde te verhogen door warmte te absorberen en vast te houden. Dat gevangen houden van warmte wordt broeikaseffect genoemd.
Zonder het broeikaseffect (en dus alleen verwarming van het aardoppervlak door zonlicht en aardwarmte) zou de temperatuur op Aarde volgens bepaalde theoretische modellen gemiddeld -18 °C zijn; thans is zij 15 °C. Het effect is genoemd naar de broeikas waar een glazen of plastic overkapping de uitstraling van warmte tegenhoudt en zo de temperatuur in de broeikas (serre) laat oplopen.
Doordat koolstofdioxide warmtestraling absorbeert, vermindert het de uitstraling richting de ruimte van zonnewarmte die de aarde bereikt. Dit levert dus een versterkt broeikaseffect op: kortgolvige straling kan naar binnen waar ze wordt omgezet in langgolvige straling die niet meer kan ontsnappen.
1+1=2, een extra hoeveelheid CO2 zorgt er dus voor dat de atmosfeer extra opwarmt.
Welke zijn de voornaamste producenten van CO2?
- Industrie
- Verkeer: wegverkeer, scheepvaart, luchtvaart, treinverkeer
- Huishoudens
- Energiesector
Hoe weten we dat de toenemende CO2-concentraties voornamelijk te wijten zijn aan de verbranding van fossiele brandstoffen?
Er bestaan van nature uit verschillende soorten koolstofatomen. Deze atomen bevatten als het ware een soort van vingerafdruk. Wetenschappelijk is aangetoond dat bij verbranding van fossiele brandstoffen een bepaalde soort van koolstof minder vaak voorkomt, waardoor de verhoudingen worden scheefgetrokken. Door vervolgens te kijken naar de seizoensschommelingen
Ik verwijs graag door naar een wetenschappelijke uitleg door Henk Lankamp op deze pagina (klik).
Filmpje met een experiment dat het warmteabsorberend effect van CO2 aantoont: CO2 experiment
Filmpje over het verschil tussen een CO2-toename t.g.v. een opwarmend klimaat, en een CO2-toename als oorzaak voor een opwarmend klimaat: Temp Leads Carbon" Crock
Nog een link van de Nasa met veel informatie over de toename van CO2 en het effect ervan: http://climate.nasa.gov/evidence/
CO2-toename door de jaren heen:
CO2 in combinatie met het temperatuurverloop:
CO2-concentraties verder terug in de tijd:
Auteur: Ruben Weytjens, met dank aan Johan Leon voor zijn zeer gewaardeerde inbreng.
