Omdat er nog regelmatig wordt teruggeblikt naar de 'slechte' maand juli heb ik deze maand nog eens goed onder de loep genomen. Niet alleen wat het weer bij ons betreft, maar ook wereldwijd. Dit omdat ik tot mijn spijt wel eens hoor dat de klimaatopwarming wordt weggelachen omdat de julimaand iets koeler verliep dan normaal.
Wat temperaturen betreft was juli 2011 in België inderdaad zeker niet te warm, maar het was ook niet echt te koud. In vergelijking met de julimaanden in de 20ste eeuw mag juli 2011 wat temperaturen betreft zelfs als 'normaal' bestempeld worden volgens de klimaatnormen die het KMI hanteert. De afwijking van amper 1.1°C naar beneden valt nog net onder die noemer. Zie bijvoorbeeld deze pagina van het KMI.
Helaas draagt datzelfde KMI ook wel bij tot een verkeerde perceptie door tegenwoordig naar de buitenwereld toe te refereren naar de periode 1981-2010, waarin de klimaatopwarming steeds sterker werd. Dat laatste zorgt voor een veel hogere normaal dan in de 20ste eeuw. Met die normaal vergeleken is 2011 inderdaad een stuk koeler. Niet 1.1°C, maar 2.4°C. Sommige media hebben dat met plezier naar boven afgerond, waardoor hier en daar dus beweerd wordt dat juli 2011 liefst 3°C te koud was.
Maar je kan dus wel stellen dat juli 2011 in het gemiddeld opwarmende klimaat een uitschieter naar beneden was. Dit na 6 opeenvolgende maanden die warmer waren dan het gemiddelde van de voorbije 30 jaar. Ook in een gemiddeld opwarmend klimaat zal je steeds nog uitschieters naar beneden kennen. Het is dus absoluut een fabeltje dat in een opwarmend klimaat elke maand en elk jaar warmer zou moeten zijn dan wat vooraf ging. Zo zagen we bijvoorbeeld ook in december 2010 nog een uitschieter naar beneden voorkomen.
Temperatuurafwijking Nederland t.o.v. de periode 1981-2010:
(Met dank aan het KNMI, het KMI produceert helaas geen kaartjes voor België)
Kijken we vervolgens naar de neerslag, dan zien we dat er in Ukkel liefst 19 liter minder dan normaal is gevallen. Minder dus. Dit terwijl in vele Vlaamse media nog steeds gerefereerd wordt naar een "bijzonder natte" julimaand. Zo werd bijvoorbeeld nog een gigantische muggenplaag voorspeld op basis van de uitzonderlijk natte julimaand. Logisch dus dat we van die plaag niets gemerkt hebben, juli was in een groot deel van het land droger dan normaal. Mogelijk kopiëren Vlaamse journalisten teveel uit Nederlandse media, want in het midden en westen van dat land was juli wel bijzonder nat.
Kijken we naar Limburg, dan zien we dat er in Kleine Brogel 81 liter per vierkante meter is gevallen. Dat is min of meer een normale waarde voor een julimaand. Zeker niet te droog, maar ook niet echt nat. 60 liter viel bovendien in 5 dagen tijd. De overige 21 liter werd bij mekaar gesprokkeld in de overige 17 dagen met neerslag. Het aantal dagen waarin neerslag werd geregistreerd ligt daarmee wel wat boven de normale waarde.
In het noorden van Limburg was het dus wel natter dan in het centrum van het land. Hoe verder verwijderd van de grens met Nederland, hoe minder neerslag er echter viel.
Neerslagsom Nederland in juli: Laat ze daar in het westen eens klagen. Als wij vinden dat juli nat was in Limburg, bedenk je dan eens dat het in het westen van Nederland 3 keer zo nat was... Uit die regio doken dus ook de berichten over een nakende muggenplaag op. Berichten die ook door Limburgse media werden overgenomen.
Komt de perceptie van de slechte juimaand dan misschien vanwege het mindere aantal zonuren? Ik vermoed dat dit er heel veel mee te maken heeft. Vooral dan nog na de recordzonnige lente, wat voor een groot contrast zorgde
In Ukkel scheen de zon namelijk 53 uur minder dan in een normale julimaand als we vergelijken met de 20ste eeuw. In vergelijking met de julimaanden in de afgelopen 30 jaar bedraagt het verschil zelfs 61 uur.
Op basis van de kaartjes van het KNMI in Nederland varieert het tekort aan zonuren in Limburg tussen grofweg 45 uur in het noordwesten tot 70u in het zuidoosten van Belgisch Limburg. Dat is grofweg ongeveer 3/4 van de normale hoeveelheid zonneschijn.
Wat België en Limburg betreft tot slot nog even dit: Er zijn helaas nog steeds mensen die niet verder kijken dan hun neus lang is en beweren blij te zijn wanneer het klimaat wat zou opwarmen. (Zonder zich dus bewust te zijn van de catastrofale gevolgen voor ons fragiele ecosysteem en het lijden elders ter wereld)
Wel, die klimaatopwarming zorgt voor meer waterdamp in de atmosfeer, en dus gemiddeld meer neerslag...
Vanuit het oogpunt van de klimaatopwarming moeten we echter vooral niet naar onze eigen achtertuin kijken, maar dus ook naar wat er in de rest van de wereld gebeurt. En niet naar vandaag en de voorbije maanden, maar naar een periode van vele jaren. Het is namelijk bijzonder kortzichtig als je twijfelt aan de klimaatopwarming vanwege 1 minder warme maand in je eigen thuisland. Dit terwijl elders ter wereld op vele plaatsen nieuwe warmterecords worden opgetekend...
Op onderstaand kaartje is te zien waar het in juli te warm (rood) en te koud (blauw) was voor de tijd van het jaar. Inderdaad, nogmaals: ook in een globaal opwarmend klimaat zijn er gebieden waar het kouder dan normaal kan zijn. Soms voor even, maar soms ook voor langere perioden (bijvoorbeeld in Australië). Het aantal regio's waar het warmer is dan normaal blijft echter groter dan het aantal regio's waar het kouder is dan normaal. Ook zijn de uitschieters naar boven vaak indrukwekkender dan de uitschieters naar beneden. Alles bij mekaar was juli 2011 wereldwijd de 7de warmste maand ooit als we land en oceanen samennemen. Kijken we enkel naar het landoppervlak dan komt juli 2011 op de 5de plaats terecht. We zien dus dat wij in een klein blauw gebied vertoefden, omgeven door zeer veel rood.
2011 staat tot dusver in z'n geheel op de 11de plaats van warmste jaren ooit geregistreerd. Onderstaand kaartje geeft de plaatsen aan waar het tot dusver in 2011 gemiddeld te warm was (rood) of gemiddeld te koud was (blauw). Wij zitten met dank aan de eerste 6 maanden van het jaar dus ook in het rode gebied.
Opmerkelijk is dus de lage temperatuur in Australië. Volgens de Australische meteorolische dienst was de periode van 12 maanden tussen augustus 2010 en juli 2011 de periode met gemiddeld laagste maximumtemperatuur ooit gemeten over een volledig jaar. De afwijking bedraagt liefst 1.6°C. Dit als gevolg van uitgesproken La Nina condities gedurende een groot deel van 2010/2011. Juli 2011 was wel de eerste maand sinds april 2010 met een bovengemiddelde maximumtemperatuur. Des te opmerkelijker is het feit dat net nu Australië drastische maatregelen heeft genomen tegen de opwarming van de Aarde. Daar kijkt men dus (eindelijk) wel verder dan hun neus lang is.
In de gehele VS was juli 2011 dan weer 1.5°C warmer dan normaal. Daarmee komt deze maand op de 4de plaats terecht. In de staat Oklahoma was juli 2011 de warmste maand ooit geregistreerd in de VS. Op 78 locaties in de VS werd de warmste maximumtemperatuur ooit geregistreerd en op 213 locaties werd de hoogste minimumtemperatuur ooit gemeten.
Bron klimaatgegevens: http://www.ncdc.noaa.gov/sotc/global/2011/7
